ปากกระจับ เป็นแผลเป็นไหม? รู้ไทม์ไลน์แผล ตั้งแต่วันแรกจนเข้าที่

โดย นพ.กิตติ์ภวิศ พสุจรัสพงศ์ (หมออาร์ม) · แพทย์ประจำบีพราวด์ คลินิก · เผยแพร่ [26.08.2026]

ปากกระจับ เป็นแผลเป็นไหม? เป็นเรื่องที่หลายคนให้ความสำคัญ เพราะปากเป็นอวัยวะหนึ่งบนใบหน้าที่หลายคนส่วนใหญ่มองเห็นเป็นอันดับต้นๆ และยังส่งผลต่อความรู้สึกของผู้คนที่มองมายังใบหน้าของเรา วันนี้ บีพราวด์ จะมาให้คำตอบที่ทุกคนสงสัยเกี่ยวกับแผลเป็นและการดูแลแผลหลังศัลยกรรมปากกระจับ

คำตอบสั้นๆ คือ ทุกการผ่าตัดมักทำให้เกิดรอยแผลเสมอ แต่ประเด็นสำคัญอยู่ที่ว่ารอยแผลเป็นนั้นเห็นชัดเพียงใดหรือซ่อนแผลได้ดีเพียงแค่ไหน ที่บีพราวด์ เราใช้เทคนิคการผ่าตัดแบบที่เย็บแผลซ่อนรอยแผลไว้ใต้ริมฝีปากหรือแนวรอยต่อเพื่อให้เห็นรอยแผลเป็นน้อยที่สุด และเย็บด้วยเทคนิค Infinity Stitch เย็บละเอียด ซ่อนปมไหม ทำให้ลดโอกาสการเกิดแผลเป็น ทั้งยังช่วยให้แผลบวมช้ำน้อย เข้าที่ได้ไว

แผลจากการทำปากกระจับอยู่ตรงไหน

ตำแหน่งของแผลปากกระจับที่บีพราวด์ จะซ่อนอยู่ใต้ริมฝีปากไว้โดยกำหนดแนวรอยต่อของการเย็บไว้ในตำแหน่งที่กลมกลืนกับโครงสร้างเดิมของริมฝีปาก ทำให้เมื่อแผลหายแล้ว ดูเป็นธรรมชาติ แทบดูไม่ออกว่าเคยทำปากกระจับมาก่อน

ทำไมบริเวณริมฝีปากจึงมีข้อดีเรื่องการหายของแผล และจำเป็นต่อการศัลยกรรมปาก

บริเวณริมฝีปากจะมีเส้นเลือดฝอยมาหล่อเลี้ยงมากกว่าหลายส่วนของร่างกาย ซึ่งส่งผลทำให้ร่างกายสามารถซ่อมแซมตัวเองได้เร็วขึ้น ทั้งยังมีเส้นประสาทบริเวณนั้นอยู่เป็นจำนวนมาก ลองคิดดูว่าแค่คุณเผลอกัดริมฝีปาก เพียงจึกเดียว ร่างกายก็คงเจ็บจนต้องตอบสนองเป็นการสะดุ้งตัว แต่นั่นจึงเป็นข้อดีที่ว่าถ้าเราสามารถบล็อกเส้นประสาททั้งหมดบริเวณนั้นได้ ความเจ็บเหล่านั้นก็แทบจะไม่ส่งผลต่อร่างกาย กลายเป็นเพียงความผ่อนคลายสบายๆ ในการศัลยกรรมปาก ซึ่งที่บีพราวด์ เราเด่นเทคนิคการบล็อกเส้นประสาทด้วยยาชา ทำให้คนไข้หลายๆ คนที่เคยผ่านศัลยกรรมปากกระจับกับเรา พูดเป็นเสียงเดียวกันว่า รู้สึกสบายมาก ตอนผ่าตัด

แผลเปลี่ยนแปลงอย่างไรในแต่ละช่วง

การหายของแผลผ่าตัดมีลำดับของมันและใช้เวลาหลายเดือน ในช่วงสัปดาห์แรกแผลยังใหม่และมีอาการบวมช้ำร่วมด้วย หลังตัดไหมแผลจะเริ่มปิดสนิทเริ่มเห็นเป็นเส้นสีชมพูจางๆ จากนั้นในช่วงเดือนแรกถึงเดือนที่สามแผลอาจดูชัดขึ้นชั่วคราวและรู้สึกแข็งขึ้น ซึ่งเป็นระยะที่ร่างกายสร้างเนื้อเยื่อขึ้นมาซ่อมแซม จึงจำเป็นต้องหมั่นนวดปากกระจับเพื่อลดการเกิดไตและพังผืด ช่วยให้ปากนิ่มลงพร้อมกับดูแลแผลด้วยยาลดรอยแผล ก็จะช่วยให้สีของแผลจางลงตามลำดับ จนกลมกลืนกับปากเดิมของเรา ซึ่งการเข้าใจว่าช่วงที่แผลดูชัดขึ้นเป็นขั้นตอนตามปกติของการสมานตัวของแผล จะช่วยลดความกังวลที่ไม่จำเป็นไปได้มาก

ตารางไทม์ไลน์การหายของแผล

ตารางด้านล่างสรุปแนวโน้มของแต่ละช่วงการหายของแผล พร้อมแนวทางดูแลตนเองเพื่อให้คุณทราบว่าควรปฏิบัติตัวอย่างไรในแต่ละระยะ ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าที่พบได้บ่อยในคนทั่วไป ไม่ใช่กฎตายตัว เพราะการหายของแผลต่างกันไปตามลักษณะผิว เทคนิคที่ใช้ และการดูแลของแต่ละคน ควรยึดคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ที่ผ่าตัดให้คุณเป็นหลักเสมอ

ปัจจัยที่มีผลต่อลักษณะของแผล

สิ่งที่ควบคุมได้และควบคุมไม่ได้

ปัจจัยแบ่งได้เป็นสองกลุ่ม กลุ่มที่ควบคุมไม่ได้คือลักษณะผิวของแต่ละคน แนวโน้มการเกิดแผลเป็นนูนที่ติดตัวมา และอายุ กลุ่มที่ควบคุมได้คือสิ่งที่คุณทำในช่วงพักฟื้น ทั้งการดูแลแผลตามคำแนะนำ การไม่ดึงรั้งบริเวณแผลในช่วงที่ยังใหม่ และการงดสูบบุหรี่กับแอลกอฮอล์ ผู้ที่เคยมีแผลเป็นนูนจากการผ่าตัดหรือบาดแผลอื่นควรแจ้งแพทย์ตั้งแต่วันปรึกษา เพราะเป็นข้อมูลที่มีผลต่อการวางแผนการดูแล

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงพักฟื้น

• อ้าปากกว้างหรือหัวเราะแรงในช่วงที่แผลยังใหม่ ซึ่งเพิ่มแรงดึงรั้งบริเวณแผล
• รับประทานอาหารแสลง ของแข็ง เหนียว หรือร้อนจัด
• ทาลิปสติกหรือใช้เครื่องสำอางบริเวณแผลก่อนแพทย์อนุญาต
• ตากแดดโดยไม่ป้องกัน โดยเฉพาะในช่วงหลายเดือนแรก
• ใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลแผลเป็นเองโดยไม่ปรึกษาว่าเหมาะกับระยะใด
• สูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งสัมพันธ์กับการหายที่ช้าลง

เมื่อไหร่ที่ควรกลับไปพบแพทย์

ควรติดต่อคลินิกหากพบสัญญาณที่ไม่ใช่รูปแบบปกติของการหาย ได้แก่ แผลแดง ร้อน บวมมากขึ้นแทนที่จะลดลง มีหนองหรือมีกลิ่น อาการปวดที่เพิ่มขึ้น หรือมีไข้ร่วมด้วย ซึ่งอาจบ่งถึงการติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษา อีกกลุ่มคือแผลที่นูนหนาขึ้นเรื่อยๆ เกินขอบเขตของแผลเดิม ซึ่งควรได้รับการประเมินตั้งแต่ระยะแรกเพราะการดูแลในระยะแรกมักได้ผลดีกว่า การโทรปรึกษาเร็วไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวลใจ และมักช่วยให้จัดการปัญหาได้ง่ายกว่าการรอดูอาการเอง

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการ

อาการที่ควรได้รับการตรวจโดยเร็ว ได้แก่ อาการปวดรุนแรงที่เพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง แผลแยกออกจากกัน มีเลือดออกไม่หยุด มีอาการชาหรือความรู้สึกผิดปกติที่ไม่ดีขึ้นตามเวลา และมีไข้ร่วมกับอาการเฉพาะที่ อาการกลุ่มนี้อาจสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนที่ต้องได้รับการดูแลเฉพาะ ซึ่งการรักษาตั้งแต่ระยะแรกมักให้ผลดีกว่า หากไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เห็นเป็นเรื่องปกติหรือไม่ การถ่ายรูปส่งให้คลินิกดูก่อนเป็นวิธีที่สะดวกและช่วยประเมินได้เบื้องต้น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

แหล่งอ้างอิง