ตาสองชั้น ใส่คอนแทคเลนส์ ได้เมื่อไหร่? สิ่งที่ควรรู้ก่อนกลับไปใส่

โดย พญ.กัญญ์ชิสา วงศ์ไชยกิจ (อ.หมอหลิง) · จักษุแพทย์ผู้ชำนาญด้านศัลยกรรมตกแต่งรอบดวงตา ประจำบีพราวด์ คลินิก · เผยแพร่ [07.09.2026]

การกลับไปใส่คอนแทคเลนส์เร็วเกินไปเพิ่มความเสี่ยงในช่วงที่ผิวกระจกตายังเปราะบาง

คำถามว่าหลังทำ ตาสองชั้น ใส่คอนแทคเลนส์ ได้เมื่อไหร่ เป็นเรื่องที่ควรถามตั้งแต่ก่อนผ่าตัด เพราะกระทบการใช้ชีวิตประจำวันของผู้ที่พึ่งพาคอนแทคเลนส์โดยตรง ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน เนื่องจากขึ้นกับเทคนิคที่ใช้ ขอบเขตของการผ่าตัด และการหายของแผลแต่ละบุคคล บทความนี้อธิบายว่าทำไมจึงต้องงด อะไรที่แพทย์ใช้พิจารณาว่าพร้อมกลับไปใส่ได้แล้ว และควรดูแลอย่างไรเมื่อเริ่มกลับไปใส่

ทำไมต้องงดคอนแทคเลนส์หลังผ่าตัด

เนื่องจากการผ่าตัดศัลยกรรมตาจะเปิดแผลบริเวณในตำแหน่งเปลือกตาบน การถอดใส่คอนแทคเลนส์ในช่วงระยะแรก อาจทำให้เสี่ยงแผลปริ หรือ ชั้นตาหลุดขึ้นได้ จึงต้องงดการกระทบกระเทือนบริเวณแผลผ่าตัด และอีกเหตุผลที่สำคัญหลังผ่าตัดตามักจะเกิดอาหารตาแห้งในชั่วระยะเวลานึง การใส่คอนแทนเลนส์จะยิ่งเพิ่มอาการตาแห้งขึ้นได้ จึงแนะนำให้งดเว้นระยะเวลา 1 เดือน เพื่อให้รอยแผลเข้าที่สนิทดีก่อน จากนั้นจึงสามารถใส่คอนแทคเลนส์แบบบางเบาได้ ช่วงระยะแรกแพทย์จึงแนะนำใส่แว่นสายตาหรือแว่นกันแดดเพื่อป้องกันรอบดวงตาก่อน

อะไรที่แพทย์ใช้พิจารณา

ไม่ใช่แค่จำนวนวันที่ผ่านไป

สิ่งที่แพทย์ประเมินไม่ใช่เพียงจำนวนวันที่ผ่านไป แต่รวมถึงสภาพจริงของเปลือกตาและผิวกระจกตา ประเด็นที่พิจารณาได้แก่ แผลปิดสนิทดีหรือยัง อาการบวมลดลงจนเปลือกตาทำงานได้ตามปกติหรือไม่ เปลือกตาเปิด-ปิดได้สนิทดีแล้วหรือเปล่า และมีอาการตาแห้งหรือระคายเคืองเหลืออยู่มากน้อยเพียงใด ด้วยเหตุนี้คำตอบจึงต่างกันในแต่ละคนแม้จะผ่าตัดด้วยเทคนิคเดียวกันแต่ผลและระยะเวลาของการฟื้นตัวอาจแตกต่างตามกันไป โดยระยะที่เหมาะสมควรงดเว้นไว้สัก 1 เดือน และมาติดตามอาการของการหายของแผลอีกครั้งนึงเพื่อประเมินการใส่ 

ปัจจัยที่ทำให้ระยะเวลาต่างกัน

• เทคนิคที่ใช้ผ่าตัด และขอบเขตที่เนื้อเยื่อถูกรบกวน เช่น มีการแก้กล้ามเนื้อตาร่วมด้วยไหม หรือมีการตัดหนังตา เติมไขมันด้วยหรือป่าว ซึ่งยิ่งเทคนิคมากที่ใช้ในการแก้ไขปัญหาตา ก็จะยิ่งเพิ่มระยะเวลาในการฟื้นตัวให้มากขึ้น
• ความเร็วในการฟื้นตัวและความหนาบางของผิวแต่ละบุคคล ซึ่งถ้าเป็นคนอายุน้อยการฟื้นตัวก็จะไวกว่าคนอายุมาก หรือคนที่ผิวบางก็จะฟื้นตัวได้ไวกว่าคนที่มีผิวหนา 
• ภาวะตาแห้งประจำตัว หรือหลังผ่าตัดก็มีผลต่อการที่เราจะใส่คอนแทคเลนส์ในช่วงเวลาไหน เพิ่มยิ่งเราใส่คอนแทคเลนส์ก็จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อตาแห้งได้ 

ตารางแนวทางการกลับไปใส่

สิ่งที่ควรสังเกตในแต่ละระยะ

ตารางด้านล่างสรุปสิ่งที่ควรพิจารณาในแต่ละช่วง เพื่อให้เห็นภาพรวมของกระบวนการ ตารางนี้ไม่ได้ระบุจำนวนวันที่แน่นอน เพราะระยะเวลาที่เหมาะสมต่างกันในแต่ละคนและควรมาจากการประเมินของแพทย์ที่ผ่าตัดให้คุณ จุดประสงค์คือช่วยให้คุณทราบว่าควรถามอะไรและสังเกตอะไรในแต่ละระยะ

ข้อควรทราบสำหรับผู้ที่ใส่เลนส์เป็นประจำ

ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำควรแจ้งแพทย์ตั้งแต่วันปรึกษา เพราะเป็นข้อมูลที่มีผลต่อการประเมินความเสี่ยงและการวางแผน แหล่งอ้างอิงทางจักษุวิทยาระบุการใช้คอนแทคเลนส์เป็นประจำไว้ในกลุ่มปัจจัยเสี่ยงเรื่องตาแห้งที่ควรซักถามก่อนผ่าตัด นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าภาวะเปลือกตาตกและกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงพบได้บ่อยขึ้นในผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำ ซึ่งเป็นอีกเหตุผลที่การประเมินเปลือกตาอย่างละเอียดก่อนผ่าตัดมีความสำคัญในกลุ่มนี้เป็นพิเศษ

การเตรียมตัวล่วงหน้า

สิ่งที่ควรทำคือเตรียมแว่นสายตาที่ใช้งานได้จริงไว้ล่วงหน้าก่อนวันผ่าตัด เพราะคุณจะต้องพึ่งแว่นในช่วงพักฟื้น หากแว่นที่มีอยู่ค่าสายตาไม่ตรงแล้ว ควรจัดการเรื่องนี้ก่อนผ่าตัดแทนที่จะไปจัดการในช่วงที่ยังบวมและไม่สะดวก อีกเรื่องคือควรสอบถามแพทย์ตั้งแต่วันปรึกษาว่าคาดว่าจะต้องงดเลนส์ประมาณเท่าใดในกรณีของคุณ เพื่อให้วางแผนงานและกิจกรรมที่ต้องใช้สายตาได้ล่วงหน้า

ขั้นตอนการกลับไปใส่คอนแทคเลนส์

แนวทางด้านล่างเป็นหลักปฏิบัติทั่วไป ควรปรับตามคำสั่งเฉพาะของแพทย์ที่ผ่าตัดให้คุณเสมอ

1. สอบถามตั้งแต่ก่อนผ่าตัด ถามแพทย์ว่าจะต้องงดเลนส์ประมาณเท่าใดในกรณีของคุณ และเตรียมแว่นสายตาที่ใช้งานได้จริงไว้ล่วงหน้า
2. ใช้แว่นแทนในช่วงพักฟื้น งดคอนแทคเลนส์ตลอดช่วงที่แพทย์กำหนด และหากมีอาการตาแห้งหมั่นหยอดน้ำตาเทียมเป็นประจำ เพื่อลดการระคายเคือง
3. รอให้แพทย์ประเมินและอนุญาต ให้แพทย์ตรวจว่าแผลปิดสนิทแข็งแรงพอ เปลือกตาเปิดปิดได้สนิทดี และไม่มีอาการตาแห้งที่ยังรบกวน ก่อนเริ่มกลับไปใส่
4. เริ่มจากระยะเวลาสั้นก่อน เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ควรเริ่มจากการใส่ในระยะเวลาสั้นในวันแรก ๆ แล้วค่อยเพิ่มเวลาขึ้นตามที่รู้สึกสบายตา
5. ใช้น้ำตาเทียมร่วมด้วย ในช่วงกลับไปใส่ใหม่หลายคนยังรู้สึกแห้งง่ายกว่าเดิม การใช้น้ำตาเทียมตามคำแนะนำช่วยลดอาการระคายเคือง
6. ถอดเลนส์ทันทีเมื่อมีอาการผิดปกติ หากมีอาการแสบ เคือง ตาแดง น้ำตาไหลมาก หรือมองไม่ชัด ควรถอดเลนส์และติดต่อคลินิกโดยไม่รอ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

แหล่งอ้างอิง